آیا این صفحه مفید بود؟
تعریف دقت پژوهش
مقدمهای بر پارادایمهای مختلف برای تعریف و ارزیابی دقت پژوهش
برای مشاهده بهترین شیوهها، به (نمای کلی روش) ما مراجعه کنید.
پارادایم هایی برای نشان دادن دقت در پژوهش
تحقیقات دقیق را میتوان بر اساس دو پارادایم اعتبار متفاوت ارزیابی کرد. هر یک بهطور سنتی با پژوهش کمی یا کیفی مرتبط است.
پژوهش کمی در حوزههای علوم طبیعی، مهندسی یا پزشکی معمولاً با پارادایم پژوهش عقلگرایانه همراه است. شما باید نشان دهید که پژوهش شما دارای اعتبار درونی (اعتبار داخلی)، اعتبار خارجی (اعتبار خارجی) و قابلیت اعتماد (قابلیت اطمینان) و عینیت (عینیت) است. هدف پژوهش در این پارادایم اغلب آزمون فرضیه و تعمیم از یک نمونه نماینده به جمعیت بزرگتر است.
پژوهش کمی در حوزههای علوم طبیعی، مهندسی یا پزشکی معمولاً با پارادایم پژوهش عقلگرایانه همراه است. شما باید نشان دهید که پژوهش شما دارای اعتبار درونی (اعتبار داخلی)، اعتبار خارجی (اعتبار خارجی) و قابلیت اعتماد (قابلیت اطمینان) و عینیت (عینیت) است. هدف پژوهش در این پارادایم اغلب آزمون فرضیه و تعمیم از یک نمونه نماینده به جمعیت بزرگتر است.
پژوهش کیفی در علوم اجتماعی بیشتر با پارادایم پژوهش طبیعتگرایانه مرتبط است که معمولاً اعتبار پژوهش را بر اساس مفهوم «رویکرد چندوجهی به اعتبار پژوهش» (قابلیت اعتماد) ارزیابی میکند که بر معیارهای «رویکرد چندوجهی به اعتبار پژوهش» (اعتبار)، «رویکرد چندوجهی به اعتبار پژوهش» (قابلیت انتقال)، «رویکرد چندوجهی به اعتبار پژوهش» (اتکاپذیری) و «رویکرد چندوجهی به اعتبار پژوهش» (تأییدپذیری) استوار است. هدف پژوهش در این پارادایم اغلب نظریهپردازی اکتشافی است. ایده اینکه معیارهای علمی اولیه ارزیابی دقت پژوهش برای مطالعات اجتماعی چندان مناسب نیستند، توسط Guba & Lincoln (1982)مطرح شد که او همچنین اصطلاح «پژوهش طبیعتگرایانه» (قابلیت اعتماد) را برای پژوهشهای طبیعتگرایانه ابداع کرد. تعاریف معیارهای اعتبار (trustworthiness) امروزه در پژوهشهای کیفی بهطور گستردهای مورد استفاده قرار میگیرند. برای مطالعه بیشتر درباره آنها به مقاله اختصاصی ما در قابلیت اعتماد مراجعه کنید.
پارادایم عقلگرایانه در دقت پژوهش
پارادایم پژوهش عقلانی معمولاً در علوم طبیعی بهکار میرود و میتوان آن را بهعنوان ابعاد سنتی پژوهش معتبر در نظر گرفت. مؤلفهها در فهرست زیر همراه با توضیحی مختصر ارائه شدهاند. مقاله مربوط به اعتبارها را در اینجا بخوانید.
- اعتبار داخلی بهعنوان پاسخ به این سؤال تعریف میشود: «آیا در واقع محرک آزمایشی در این مورد خاص تفاوت معناداری ایجاد کرد؟»Campbell (1957)
- اعتبار خارجی این پرسش را مطرح میکند: «این اثر را میتوان به چه جمعیتها، موقعیتها و متغیرهایی تعمیم داد؟»(Campbell (1957)).
- قابلیت اطمینان میزان ثبات ابزارهای اندازهگیری است (Frambach et al. (2013); Guba (1981)).
- عینیت میزان آزاد بودن نتایج از سوگیری پژوهشگر است (Frambach et al. (2013); Guba (1981)).
- اعتبار نتیجهگیری آماری «اعتبار استنتاجها درباره همبستگی بین درمان و پیامد» است (Shadish et al. (2002))
- .
- اعتبارسازی «اعتبار استنتاجها درباره سازههای مرتبه بالاتر که ویژگیهای نمونهگیری را نشان میدهند» است (Shadish et al. (2002)).
پارادایم طبیعتگرایانه در دقت پژوهش
Gubaو دیگران استدلال کردهاند که ابعاد ارزیابی پژوهش دقیق باید متفاوت از اعتبارهایی باشد که عمدتاً برای پژوهشهای کمی شکل گرفتهاند. بنابراین او معیارهای اعتبارسنجی رقابتی را به صورت زیرمجموعه ی قابلیت اعتماد «قابلیت اعتماد» تعریف کرد. اجزای قابلیت اعتماد عبارتند از:پژوهش کیفی معمولاً اهداف تعمیمپذیری متفاوتی دارد. در حالی که پژوهش کمی معمولاً با رد فرضیهٔ صفر در یک فاصلهٔ اطمینان معین و بر اساس نمونهگیری تصادفی نمونهبرداری و فرض توزیع نرمال، نتایج را برای تعمیم به جمعیت بزرگتر (اعتبار خارجی) در نظر میگیرد. با این حال، در پژوهش کیفی این فرض اغلب به دلیل ماهیت اکتشافی پرسش پژوهش و حجم نمونه ی بسیار کمتر، امکانپذیر نیست. بنابراین، ما اغلب به تعمیمپذیری نظری (theoretical generalizability) میاندیشیم که معیاری است برای سنجش میزان قابلیت انتقال نتایج به زمینهها و جمعیتهای مختلف. این تعمیم از نوع آماری نیست.
مقایسهٔ پارادایمها برای دقت پژوهش
این دو پارادایم بهطور انحصاری مختص پژوهش کیفی یا کمی نیستند، اما آشکارا برای این دو نوع پژوهش طراحی شدهاند. چهار بُعد اساسی در دقت پژوهش وجود دارد که هر یک در هر کدام از این دو پارادایم به مفهومی مرتبط است. ما این مقایسه را بر اساس «Guba (1981)» در جدول زیر ارائه میدهیم:
جنبهٔ دقت ارزش حقیقت | پارادایم طبیعتگرا اعتبار | پارادایم عقلگرایانه اعتبار درونی |
جنبهٔ دقت قابلیت اجرا | پارادایم طبیعتگرا قابلیت انتقال | پارادایم عقلگرایانه اعتبار خارجی |
جنبهٔ دقت پیوستگی | پارادایم طبیعتگرا قابلیت اتکا | پارادایم عقلگرایانه قابلیت اعتماد |
جنبهٔ دقت بیطرفی | پارادایم طبیعتگرا تأییدپذیری | پارادایم عقلگرایانه عینیت |
نتیجهگیری دربارهٔ دقت پژوهش
شما باید تصمیمی آگاهانه بگیرید که کدام یک از این مدلها برای اعتبار و دقت پژوهش، مناسبتر با نوع پژوهش شماست. این تصمیم نه تنها برای ارزیابی، بلکه از همان ابتدا باید اتخاذ شود. این امر شما را در انتخاب معیارهای کنترل کیفیت مربوطه راهنمایی خواهد کرد. منابع علمی بسیاری وجود دارند که ارتباط مستقیمی بین هر یک از جنبههای پارادایمها و بهترین شیوههایی که میتوانید برای تقویت آنها به کار ببرید، برقرار میکنند. شما باید از این بهترین شیوهها پیروی کرده و آنها را به همراه مرجع مناسب، به صراحت در مقاله یا پایاننامه خود ذکر کنید. ما تمام تلاش خود را کردهایم تا این اطلاعات را در صفحات راهنمای خود تشریح کنیم. کافی است هر یک از لینکهای این صفحه را دنبال کنید یا به صفحه «نمای کلی روش» ما مراجعه نمایید.